Gdy buty obcierają piętę, najpierw zabezpiecz skórę, a dopiero potem zajmij się dopasowaniem obuwia. Plaster, zapiętka i krótkie noszenie w domu zwykle przynoszą szybką ulgę. Nie forsuj stóp i nie rozciągaj butów agresywnymi metodami, ponieważ możesz pogorszyć ranę albo trwale uszkodzić materiał.
Dlaczego buty obcierają piętę?
Obcieranie najczęściej wynika z połączenia tarcia, sztywnego materiału i ruchu pięty wewnątrz buta. Problem dotyczy przede wszystkim nowych par, ale może pojawić się także w obuwiu noszonym tylko okazjonalnie, które nie zdążyło dopasować się do stopy.
Najczęstsze przyczyny to:
- Sztywny zapiętek lub cholewka, szczególnie w nowych butach skórzanych i trekkingowych.
- Za luźny rozmiar, przez który pięta unosi się i przesuwa przy każdym kroku.
- Za ciasne obuwie, powodujące stały nacisk na konkretny punkt.
- Indywidualny kształt stopy, który nie pasuje do profilu danego modelu.
- Wilgoć i pot, zwiększające tarcie między skórą, skarpetą i obuwiem.
Jeżeli but jest dobrze dopasowany, ale tylko nieznacznie sztywny, można go stopniowo rozchodzić. Gdy pięta wysuwa się mimo prawidłowego wiązania albo wewnątrz znajduje się ostry, źle wykończony szew, samo noszenie może nie rozwiązać problemu.
Co zrobić, gdy stopa już boli?
Nie chodź dalej w obcierających butach. Każdy kolejny krok zwiększa uszkodzenie skóry i może zamienić niewielkie zaczerwienienie w pęcherz albo krwawiącą ranę. Postępuj w następującej kolejności:
- Zdejmij obuwie i sprawdź, czy skóra jest tylko zaczerwieniona, czy została przerwana.
- Umyj miejsce delikatnie wodą, a przy otwartej ranie zastosuj środek do dezynfekcji zgodnie z jego instrukcją.
- Osłoń uszkodzoną piętę plastrem, najlepiej hydrokoloidowym, jeśli musisz chodzić.
- Zmień buty na luźniejsze i miękkie, a przez kilka dni nie zakładaj pary, która spowodowała otarcie.
- Obserwuj ranę i pozwól jej się goić bez dalszego tarcia.
Plaster hydrokoloidowy tworzy warstwę ochronną i ogranicza kontakt rany z obuwiem. Na nieuszkodzoną skórę przed wyjściem możesz zastosować sztyft przeciw otarciom albo cienką warstwę talku, zwłaszcza gdy stopy mocno się pocą. Nie nakładaj talku na świeżą, sączącą się ranę.
Jak bezpiecznie rozchodzić buty?
Rozbijanie obuwia oznacza stopniowe dopasowywanie go do kształtu stopy. Zacznij od noszenia w domu przez kilkanaście do kilkudziesięciu minut, najlepiej w skarpetach, które będziesz później nosić z daną parą. Jeśli nie pojawia się ból, wydłużaj czas noszenia. Dopiero potem wyjdź na krótki spacer.
Grubsze skarpety mogą delikatnie zwiększyć objętość stopy i zmniejszyć punktowy nacisk. Nie powinny jednak powodować drętwienia palców ani nadmiernego ucisku. W butach, w których pięta lekko się przesuwa, pomocne bywają żelowe lub skórzane zapiętki. Stabilizują stopę i tworzą barierę między skórą a twardą krawędzią zapiętka.
| Materiał | Bezpieczna metoda | Czego unikać |
|---|---|---|
| Skóra naturalna | Stopniowe noszenie, preparat do pielęgnacji skóry lub środek do rozciągania przeznaczony do tego materiału | Nadmiernego moczenia, wysokiej temperatury i przypadkowych rozpuszczalników |
| Tworzywo sztuczne | Krótkie noszenie w domu, grubsze skarpety, właściwa zapiętka lub preparat dopuszczony przez producenta | Podgrzewania, wyginania na siłę i stosowania środków przeznaczonych wyłącznie do skóry |
| Zamsz | Stopniowe rozchodzenie i akcesoria ochronne, bez natłuszczania powierzchni | Wody, tłustych kremów i szczotkowania na mokro |
Skóra naturalna z czasem mięknie, ale potrzebuje cierpliwości i właściwej pielęgnacji. Tworzywa syntetyczne zwykle trudniej rozciągnąć, dlatego lepiej nie próbować ich siłowo formować. W obuwiu trekkingowym z membraną wodoodporną szczególnie ważne jest, aby nie moczyć ani nie podgrzewać buta.
Kiedy potrzebny jest szewc?
Pomoc specjalisty ma sens, gdy but jest dobrze dobrany na długość, ale uciska w jednym miejscu. Szewc może użyć prawideł i narzędzi do miejscowego rozciągania, bez deformowania całej cholewki. To rozsądne rozwiązanie przy drogim obuwiu, grubej skórze oraz modelach z twardą konstrukcją.
Do szewca warto pójść:
- gdy stopa nadal jest obcierana mimo stopniowego rozchodzenia i zastosowania zapiętek;
- gdy problem powoduje konkretny szew, zgrubienie albo twarda krawędź wewnątrz buta;
- gdy buty mają stalowy lub kompozytowy podnosek albo inną sztywną konstrukcję;
- gdy obuwie jest kosztowne i nie chcesz ryzykować jego odkształcenia;
- gdy potrzebne jest miejscowe poszerzenie, a nie zwiększenie całego rozmiaru.
Czego nie robić, gdy buty obcierają?
Nie mocz całych butów i nie próbuj rozciągać ich przez zamrażanie. Woda może odkształcić materiał, osłabić klejenie i pogorszyć właściwości obuwia. Z kolei lód nie daje kontroli nad miejscem nacisku, a jego rozszerzanie może uszkodzić szwy lub cholewkę.
Nie susz butów suszarką z bliskiej odległości ani na kaloryferze. Wysoka temperatura może przesuszyć skórę, zdeformować tworzywo, rozkleić podeszwę albo uszkodzić membranę. Nie wycinaj również szwów i nie przecinaj zapiętka. Taka ingerencja może naruszyć konstrukcję buta i stworzyć nowe, ostre krawędzie.
Jeżeli rana jest głęboka, mocno krwawi, pojawia się narastające zaczerwienienie, obrzęk lub wydzielina, nie zakładaj ponownie obcierającej pary i skonsultuj problem z lekarzem. Samo rozchodzenie butów nie rozwiąże też sytuacji, w której model jest wyraźnie źle skonstruowany albo niedopasowany do stopy.
Najbezpieczniejsze rozwiązanie to połączenie ochrony stopy z powolnym dopasowaniem obuwia. Najpierw zagoj otarcie, potem noś buty krótko w domu, stosuj zapiętkę lub plaster ochronny, a przy drogich albo trudnych do uformowania modelach skorzystaj z pomocy szewca.
